ዘተሓደሰ፡    10/4/2022

ክታበት ኮቪድ-19 ንሕብረተሰብ ካብ ኮቪድ-19 ንምክልኻል ይሕግዝ
መርመራ ኮቪድ-19
ዝርገሐ ኮቪድ-19 ምክልኻል
ሕማም ይስምዓኩም እንተሎ
ንነብስኻን ንስድራቤትኩም ምእላይ


ኩሉ ወዲ 6 ወርሕን ልዕሊኡን ዝኾነ ሰብ ክታበት ኮቪድ-19 ክወስድ ብቑዕ እዩ። ዋላ’ኳ ብዛዕባ ኩሎም ክትወስድዎም ዝምከሩ ክታበታት ፈሊጥኩም እንተለኹም፡ ጥዕናኹምን ጥዕና ስድራቤትኩን ፈተውትኹምን ምክትታል ቀጽሉ። እንተሓሚምኩም ኣብ ገዛኹም ጽንሑ፡ ኢድኩም ተሓጸቡ፡ ስድራቤትኩምን ፈተውትኹምን ሕክምናዊ ክንክንን ደገፍ ጥዕና ኣእምሮን ንኽረኽቡ ሓግዙ።

ክታበት ኮቪድ-19 ንሕብረተሰብ ካብ ኮቪድ-19 ንምክልኻል ይሕግዝ

ከመይ ገይረ ክታበት ኮቪድ-19 ክረክብ እኽእል፧

ክታበት ኮቪድ-19 ንምርካብ ዝሕግዙ ዝተፈላለዩ መንገድታት ኣለዉ፥

ክታበት ክትወስዱ እንከለኹም እንታይ ክትጽበዩ ትኽእሉ፧

  • ኣሜሪካዊ ዜጋ ክትኮኑ ኣየድልየኩምን እዩ። 

  • እዚ ክታበት ምውሳድ ንናይ ኢሚግሬሽን ኵነተ-ሃለዋትኩም ኣይጸልዎን እዩ፡ ወይ ከም ህዝባዊ ደገፍ ኣይቁጸርን እዩ። 

  • ናይ ማሕበራዊ ውሕስነት ቁጽሪ ክህልወኩም ወይ ምሃብ ኣየድልየኩምን እዩ። 

  • ናይ ጥዕና መድሕን ኣየድልየኩምን እዩ።

  • እቲ ክታበት ብናጻ እዩ።

ናብቲ ናይ ክታበት ቆጸራኹም ንኽትከዱ መኪና የድልየኩም ድዩ፧  ብ 211 ወይ 1-866-698-6155 ደውሉ።

ኮቪድ-19 ዝውግኡ መበራታዕቲ፡

መርፍእ ቡስተር ተወሳኺ መድሃኒት ኣቐዲሞም ንዝተኸተቡ ሰባት ነቲ ክታበት ምስ ግዜ ዝያዳ ዉጺኢታዊ ንክኸዉን ክሕግዝ ተባሂሉ ዝምከር እዩ።

ንናይ መጀመርታ ዓቐን ናይ ቡስተር መድሃኒት ነዞም ኣብ ታሕቲ ተጻሒፎም ዘለዉ ድሕሪ ምምላእ ብቑዕ ኢኻ፦

  • እንተወሓደ ድሕሪ 5 ኣዋርሕ ካልኣይ ዓቐን መድሃኒት ናይ ፋይዘር ወይ ሞደርና ምዉሳድካ 
  • ትሑት ናይ ሕማም ምክልኻል ዓቕሚ ምስ ዝህልወካ እንተወሓደ ድሕሪ 3 ኣዋርሕ ሳልሳይ ዓቐን መድሃኒት ናይ ፋይዘር ወይ ሞደርና ምዉሳድካ
  • እንተወሓደ ድሕሪ 2 ኣዋርሕ ክታበት ጆንሰን ጆንሰን ምዉሳድካ 

ኩሎም ደቒ 12 ዓመትን ልዕሊኡን ቐዳማይ ዓቐን ናይ ቡስተር መርፍእ ክወስዱ ኣለዎም።

ናይ ቖልዑ ቡስተርስ ንደቒ 5-11 ዝዕድሚኦም እዉን ኣለዉ። ቖልዑ ናይ መጀመርታ ናይ ኮቪድ-19 መድሃኒቶም ክወስዱ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ።

ካልኣይ ቡስተራት

ንገለ ሰባት ድሕሪ ናይ መጀመርታ መድሃኒት ቡስትር ድሕሪ 4 ኣዋርሕ ካልኣይ መድሃኒታት ቡስተር ኣሎ።

  • 12ን ልዕሊኡን ንዝኾኑ ሰባት ትሑት ናይ ሕማም ምክልኻል ዓቕሚ ዘለዎም ከምኡዉን ንኹሎም ዓበይቲ 50 ዓመትን ልዕሊኡን ዝኾኑ ካልኣይ መድሃኒታት ቡስተር ኣሎ። ንዓበይቲ ሰባት ፣ ትሑት ናይ ሕማም ምክልኻል ዓቕሚ ዘለዎም ፣ ከምኡዉን ናይ ጥዕና ጸገም ዘለዎም ናብ ናይ ኮቪድ-19 ከቢድ ሕማም ከቓልዖም ዝኽእል ፣ ካልኣይ መድሃኒት ቡስተር ምዉሳድ ኣገዳሲ እዩ።

ኣብ ገጽ ማልትኖማህ ካውንቲ ዝያዳ ሓበሬታ ርአ: ናይ ኮቪድ-19 ዝውግኡ መበራትዒ  ወይ መበራታዕቲ ክታበትን ሳልሳይ ዓቐን መውጋእትን (OHA)

ዝያዳ ሓበሬታ ፥ “ክታበት ቡስተር ኮቪድ-19”  ከምኡዉን “ተወሰኽቲ ዓቐን መድሃኒታት”  (OHA) 

ክታበታት ንቖልዑ ደቒ 6 ኣዋርሕ - 17 ዓመት

ክሳብ 6 ወርሒ ዝዕድሚኦም ህጻናት ዝኸውን ክልተ ክታበታት ብምምሕዳር መግብን መድሃኒትን ኣሜሪካ (FDA) ፍቓድ ተዋሂብዎም ኣሎ። እዚ ናይ ፋይዘር-ባዮንቴክ ክታበት ካብ 6 ወርሒ ክሳብ ትሕቲ 5 ዓመት ዝዕድሚኦም ህጻናት ዝምልከት እዩ። እዚ ናይ ሞደርና ክታበት ካብ 6 ወርሒ ክሳብ ትሕቲ 6 ዓመት ዝዕድሚኦም ህጻናት ዝምልከት እዩ።

ብዙሓት ቆልዑ ኣብ ቤት ጽሕፈት ሓኪም ቆልዑ ክኽተቡ ክኽእሉ እዮም። ገለ ማሕበረሰባዊ ቦታታትን ገለ ፋርማሲታትን ውን ንንኣሽቱ ቆልዑ ክኽተባ እየን።

ካብ 5-11 ዓመት ዝዕድሚኦም ቆልዑ ናይ ምክልኻል ዓቕሞም ክብ መበሊ’ውን ኣሎ። ቆልዑን ነተን ናይ መጀመርታ ክልተ ናይ ኮቪድ-19 ክታበት ዶዝ (ሓደሓደ ግዜ “መባእታዊ ተኸታተልቲ” ተባሂሉ ዝጽዋዕ) ክወስዱ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ።

  • ኩሉ ትሕቲ 14 ዓመት ዝኾኑ ሰባት ወላዲ ፣ ኣላዩ ወይ ብወላዲኦም ዝተመረጸ ሰብ ምስኦም ክህሉ ኣለዎ።

  • ካብ ወላዲ ወይ መጕዚትነት ወጻኢ ዝኾነ ካልእ ሰብ ምስ ወዲ 5 -14 ዓመት እንተ መጺኡ፡ ናይ ወለዲ/ሞግዚት ፍቓድ መረጋገጺ ከቕርቡ ኣለዎም። ወለዲ ወይ መጕዚትነት እውን ንገሊኡ ሕክምናዊ ሕቶታት ንምምላስ ብቴሌፎን ክርከቡ ኣለዎም። መረጋገጺ ስምምዕነት ክኸውን ይኽእል እዩ፡

    • ዝተፈረመ ናይ ስምምዕ ቅጥዒ ወይ

    • ንስም ወላዲ/ሞግዚት ምስቲ ኣብጻሒ ዘለዎም ርክብ፡ እቲ መንእሰይ እተወልደሉ ዕለት፡ ከምኡ’ውን እቲ ወላዲ/ሞግዚት ዝጸሓፎ ናይ ስምምዕ ቅጥዒ ነቲ በጻሒ ክኽተብ ከሎ፡ ከምኡ’ውን እቲ ወላዲ/ሞግዚት ክታሙ ዘንበረሉ ብኢድ ዝተጻሕፈ ወይ ዝተሓትመ ጽሑፍ የጠቓልል።

  • 15-17 ዓመት ዝዕድሚኦም ምሳታቶም እኹል ሰብ ኣየድልዮምን እዩ፡ ኣብ ግዝኣት Oregon እውን ፍቓድ ወለዶም ክሓቱ ኣየድልዮምን እዩ። መንእሰያት ኣብ ውሳነ ሕክምና ንእሙናት ዓበይቲ ሰባት ከሳትፉ ነተባብዖም ኢና።

ዝያዳ ሓበሬታ ፥

ጥንስን ምጥባውን ክታበት ኮቪድ-19ን

ነፍሰጾራትን ኣብ ቀረባ እዋን ዝሓረሳን፡ ካብ ካልኦት ሰባት ንላዕሊ ብኸቢድ ክሓማ ወይ ብኮቪድ-19 ናብ ሕክምና ክኸዳ ልዑል ተኽእሎ ኣለወን። እቲ CDC  ነዞም ዝስዕቡ ሰባት፡ መበራትዒ ዘለዎ ክታበት ኮቪድ-19 ክውሰድ ብትሪ ይምሕጸን:

  • ንነፍሰጾራት፡ 
  • ኣብ ቀረባ እዋን ዝሓረሳ (ዋላ ዘጥብዋ ዘለዎ ዘጠቓለለ)፡ 
  • ክጠንሳ ዘቀራረባ ዘለዎ ወይ ድማ ኣብ መጻኢ ክጠንሳ ተኽእሎታት ዘለወን።

ዝያዳ ሓበሬታ ኣብጥንሲ፡ ምጥባውን ክታበት ኮቪድ-19ን ዝብል ርኣዩ

ተወሳኺ ምንጭታት ክታበት ኮቪድ-19

[ ናብ ላዕሊ ተመለስ ]

መርመራ ኮቪድ-19

ናይ ኮቪድ-19 ምልክታት እንተሃሊኩም ምርመራ ምግባር ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ፡ ከምኡ’ውን ከቢድ ሕማም ናይ ምሕማም ስግኣት ንምጉዳል ድማ ሕክምና’ውን የድልየኩም ይኸውን እዩ። ምስ ሓደ ኮቪድ-19 ዘለዎ ሰብ ብቐረባ ትራኸቡ እንተኔርኩም መሸፈኒ ኣፍን ኣፍንጫን ክትገብሩን ሓሙሽተ መዓልቲ ድሕሪ ምቅላዕኩም ድማ መርመራ ክትገብሩ ኣብ ግምት ከተእትውዎ ይግባእ። ናይ ቀረባ ርክብ ማለት ሓደ ሰብ ን15 ደቓይቕ ወይ ካብኡ ንላዕሊ ኣብ መዓልቲ፡ ምስ መሸፈኒ ኣፍን ኣፍንጫን ወይ ብዘይ መሸፈኒ ኣፍን ኣፍንጫን ኣብ ውሽጢ ሽዱሽተ ጫማ ርሕቀት ምጽናሕ ማለት እዩ። ብዛዕባ "ምርመራ ኮቪድ-19" ዝያዳ ፍለጡ

ብዝያዳ ኣብ ገጽ ማልቲሞናህ ካውንቲ ተማሃር፡ “መርመራ ኮቪድ-19”   እንተድኣ ሓሚምካ ወይ ድማ ንኮቪድ-19 እንተድኣ ተቓሊዕካ፡ ንዝተወሰነ ግዜ ኣብ ገዛ ክትጸንሕ ከድልየካ እዩ። ንኽትፍለ ወይ ድማ ክትውሸብ ሓገዛት እንተድኣ ኣድሊዩካ፡ ብቑጽሪ 2-1-1 ደውል።  ዘለካ ኣማራጺታት ፈትሽ፡ ናይ ሕብረተሰብ ትሕዝቶታት 

[ ናብ ላዕሊ ተመለስ ]

ዝርገሐ ኮቪድ-19 ምክልኻል 

ኮቪድ-19 ዘምጽእ ቫይረስ ብቐሊሉ ካብ ሰብ ናብ ሰብ ክመሓላለፍ ይኽእል።  ንከይትሓምም ወይ ነቲ ቫይረስ ንከይተስፋሕፍሕ ፡-

ሕዱር ሕማም ዘለዎም ሰባት ፣ ከም ኣዝማ ፣ ሽኮር ፣ ወይ ሕማም ናይ ልቢ ወይ ሳንቡእ ፣ ብኮቪድ-19 ብጣዕሚ ክሓሙ ኣብ ዝለዓለ ጠንቒ እዮም ዘለዉ። 

መሸፈኒ ኣፍን ኣፍንጫን

ካብ ማርች 12 ፣ ኣብ መብዛሕትም ኣብ ዉሽጢ ገዛ ዝኾኑ ህዝባዊ ቦታታት ኣብ Oregon ምስኬራ ምኽሳን ኣይከድልን እዩ። ኣስራሕትን ትካላትን ናይ ባዕለን ናይ ማስኬራ ሕግታት ክህልወን እኽእል እዩ። ኣብ ገለ ገለ ቦታታት ከም ቦታታት ናይ ክንክን ጥዕና ማስክም ምኽዳን ገና የገድስ እዩ። 

ልዑል ዝርገሐ ኮቪድ ኣብ ዝረኣየሉ እዋን፡ ናይ ማልቲናማ ካውንቲ ህዝባዊ ጥዕና፡ ንጥፈት ሕማም ክሳዕ ዝሃድእ ኣብ ውሽጢ ገዛ መሸፈኒ ኣፍን ኣፍንጫን ምግባር ይመክር። ኣብ ውሽጢ ገዛ ወይ ጽዑቕ ህዝባዊ ቦታታት መሸፈኒ ኣፍን ኣፍንጫን ምግባር፡ ኩሉ ግዜ ከም ሓደ መንገዲ ንስግኣት ሕማም ንምንካይ ቅቡል እዩ።

ብዝያዳ ኣብ ገጽ ማልቲሞናህ ካውንቲ ተማሃር፡  መሸፈኒ ገጽ፡ ማስክታትን ኮቪድ-19ን: እንታይ ክትፈልጥ ኣለካ

[ ናብ ላዕሊ ተመለስ ]

ሕማም ይስምዓኩም እንተሎ

ክትሓሙ እንተጀሚርኩም ፡

  • ኣብ ቤትኩም ተዓቖቡ ከምኡ’ውን ካብ ካልኦት ሰባት ርሓቑ። 

  • እንተተካኢሉ ተመረምር። ንምርመራ ንዶክተርካ ወይ ንክሊንክካ ደውል። ወይ ምርመራ ኮቪድ 19 ድለ። 

  • ሓኪምኩም ወይ ክሊኒክ እንደገና ምስ ካልኦት ሰባት ክትራኸቡ ትኽእሉ ኢኹም ክሳብ ዝብለኩም ካብ ገዛኹም ኣይትውጽኡ። ርግጸኛታት እንተዘይኴንኩም፡ ክሳብ ጽቡቕ ዝስምዓኩም ኣብ ገዛኹም ጽናሑ።

  • ከምቲ ልሙድ ጽቡቕ ንኽስመዓኩም እትገብርዎ ነገራት ግበሩ ድቃሱ፡ የዕርፉ፡ ብዙሕ ፈሳሲ ስተዩ።

ኣወንታዊ ዉጺኢት ምስ ዝህልወካ፦

  • ኮቪድ-19 ዘለዎም ሰባት እንተ ወሓደ ንሓሙሽተ መዓልታት ኣብ ገዛ ክጸንሑ ኣለዎም፡ ድሕሪኡ ንተወሳኺ 5 መዓልታት ምስ ካልኦት ሰባት ክራኸቡ ከለዉ መሸፈኒ ኣፍን ኣፍንጫን ክገብሩ ኣለዎም። ኣብያተ-ትምህርቲ ድማ ኣወንታዊ/ፖዝቲቭ ውጽኢት መርመራ ኮቪድ-19 ንዘርኣዩ ተማሃሮ ን5 መዓልቲ ናብ ቤት ትምህርቲ ምእታው ምኽላእ ክቕጽሉ ኢዮም።

ንኣቕራቢ ክንክን ጥዕናኻ ኣብ ዝቐልጠፈ እዋን ደዉለሉ። ኣብ ዕድሜኻ ወይ ኩነታት ጥዕናኻ ምርኩስ ብምግባር ፣ ክርክረብ ዝኽእል መድሃኒት ኣሎ። --ገሊኦም መድሃኒታት ኮቪድ-19 ምልክታት ካብ ዝጅምር ኣብ ዉሽጢ 5 መዓልታት ክጅመሩ ኣለዎም።

ንስኹም ወይ ኣብ ዝኾነ ክሊ ዕድመ ዝርከብ ሰብ ዝኾነ ካብዞም ዝስዕቡ ህጹጽ ናይ መጠንቀቕታ ምልክታት እንተኣርእዩኩም፡ ሽዑ ንሽዑ ህጹጽ ሕክምናዊ ክንክን ሕተቱ፡

  • ሽግር ምስትንፋስ

  • ዘየቋርጽ ቃንዛ ወይ ጸቕጢ ኣብ ኣፍ-ልቢ

  • ሓድሽ ምድንጋር

  • ክትነቅሕ ዘይምኽኣል ወይ ነቒሕካ ክትጸንሕ ዘይምኽኣል

  • ናብ ሰማያዊ ዝኸደ ከንፈር ወይ ገጽ

  • ብርቱዕ ቃንዛ ከብዲ

  • ናብ 911 ወይ ናብ ናይ ከባቢኹም ማእከል ህጹጽ ረድኤት ደውሉ።

  • ንስኹም ወይ እቲ ሓገዝ ዘድልዮ ሰብ ኮቪድ-19 ክህልዎ ከምዝኽእል ነቲ ኦፐሬተር ንገርዎ።

ብዛዕባ ናይ ሕማም ዕረፍቲ ኣማራጺታት፡ መዓስ ናብ ስራሕ ክትምለስ ትኽእል፡ ከምኡ'ውን እወንታዊ ውጽኢት ናይ ኮቪድ-19 ምስ እትምርመር፡ ንኣስራሒኻ ክትነግሮ'ዶ ኣለካ ወይስ የብልካን ኣመሰሉ ዘለዎ ርአ።  “ኮቪድ-19ን ንስራሕካ ምውህሃድን -ንኣስራሒኻ ብኮቪድ-19 ሓሚምካ ከም ዘለኻ ምንጋር ዝብል” ርአ

[ ናብ ላዕሊ ተመለስ ]

ንነብስኻን ንስድራቤትኩም ምእላይ

ሓኪም እንተዘይብልኩም ናብ 211 ወይ ናብ Multnomah County መባእታዊ ክንክን ጥዕና ማእከላት 503-988-5558 ደውሉ። ተርጓምቲ ኣለዉ። ኣብ ክሊኒክ Multnomah County

  • ናይ ጥዕና መድሕን ክህልወኩም ኣየድልየኩምን እዩ።

  • ኣታዊ ክህልወኩም ኣየድልየኩምን እዩ።

  • ናይ ስደት ኩነታትኩም ብዘየገድስ ናይ ጥዕና ክንክን ክትረኽቡ ትኽእሉ ኢኹም።

  • ሓበሬታኹም ምስ ኣኽበርቲ ሕጊ ወይ ሰበ-ስልጣን ኢሚግሬሽን ኣይነካፍሎን ኢና።

ትግባረ ኢሚግሬሽንን ጉምሩክን ኣብ ከም ሆስፒታላት፡ ቤት ጽሕፈታት ሓኪም፡ ክሊኒካት፡ ህጹጽ ክንክን ኣብ ዝኣመሰሉ ትካላት ጥዕና ምእሳር ንምውጋድ ፖሊሲ ኣለዎ። 

ንሕክምና ወይ ንኮቪድ-19 ኣገልግሎታት እንተረኺብኩም፡ ኣብ ኣሜሪካ ቀዋሚ ነባርነት ንምርካብ ኣብ ትሓትተሉ ግዜ ኣንጻርካ ኣይክጽብጸብን እዩ። ብዛዕባ ህዝባዊ ክሲ ዝያዳ ኣንብብ።
 

ተወሳኺ ምንጭታት ክታበት ኮቪድ-19

[ ናብ ላዕሊ ተመለስ ]

ሕቶታት?

ናብ 211 ሓበሬታ ብጽሑ ወይ ብቑጽሪ 2-1-1 ኣብ መንጎ ሰዓት 8 ቅ.ቀ. ክሳብ 11 ድ.ቀ. ኣብ ዘሎ ግዜ ደውሉ። ምትርጓም ኣሎ።